PageSourceSearch

https://blog.mkpo.li/panwuyun_2000.html

html mkpo.li collected 2026-10-03 22:55:50 UTC 17,495 bytes, 23 lines download raw bytes

1<!DOCTYPE html>
2<html lang="en-US">
3  <head>
4    <meta charset="utf-8">
5    <meta name="viewport" content="width=device-width,initial-scale=1">
6    <title>
7      潘悟雲《汉语历史音韵学》(2000)擬音總結 | mkpoli’s
8    </title>
9    <meta name="description" content="mkpoli’s blog">
10    <link rel="stylesheet" href="/assets/style.3d4e16a3.css">
11    <link rel="modulepreload" href="/assets/Home.ebe5685e.js">
12    <link rel="modulepreload" href="/assets/app.462b47e7.js">
13    <link rel="modulepreload" href="/assets/panwuyun_2000.md.e7997666.lean.js">
14    <link rel="modulepreload" href="/assets/app.462b47e7.js">
15    
16    
17  </head>
18  <body>
19    <div id="app"><!--[--><div class="theme"><header class="nav-bar" data-v-5df6160f><div class="sidebar-button" data-v-5df6160f><svg class="icon" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" role="img" viewBox="0 0 448 512"><path fill="currentColor" d="M436 124H12c-6.627 0-12-5.373-12-12V80c0-6.627 5.373-12 12-12h424c6.627 0 12 5.373 12 12v32c0 6.627-5.373 12-12 12zm0 160H12c-6.627 0-12-5.373-12-12v-32c0-6.627 5.373-12 12-12h424c6.627 0 12 5.373 12 12v32c0 6.627-5.373 12-12 12zm0 160H12c-6.627 0-12-5.373-12-12v-32c0-6.627 5.373-12 12-12h424c6.627 0 12 5.373 12 12v32c0 6.627-5.373 12-12 12z" class></path></svg></div><a class="nav-bar-title" href="/" aria-label="mkpoli’s, back to home" data-v-5df6160f data-v-8dbfef3c><!----> mkpoli’s</a><div class="flex-grow" data-v-5df6160f></div><div class="nav" data-v-5df6160f><!----></div><!--[--><!--]--></header><aside class="sidebar" data-v-58e261f2><!----><!--[--><!--]--><ul class="sidebar-links" data-v-58e261f2><!--[--><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#聲母">聲母</a><ul class="sidebar-links"><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#禪船">禪船</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#娘泥">娘泥</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#日母">日母</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#云母">云母</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#知莊組">知莊組</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#俟母">俟母</a><!----></li></ul></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#介音">介音</a><ul class="sidebar-links"><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#合口介音">合口介音</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#三等介音">三等介音</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#重紐介音">重紐介音</a><!----></li></ul></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#韻母">韻母</a><ul class="sidebar-links"><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#擬音一覽">擬音一覽</a><!----></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#韻母系統">韻母系統</a><!----></li></ul></li><li class="sidebar-link"><a class="sidebar-link-item" href="#聲調">聲調</a><!----></li><!--]--></ul><!--[--><!--]--></aside><!-- TODO: make this button accessible --><div class="sidebar-mask"></div><main class="page" data-v-d36a7fda><div class="container" data-v-d36a7fda><!--[--><!--]--><div class="content" data-v-d36a7fda><div data-v-d36a7fda><h1 id="潘悟雲《汉语历史音韵学》(2000)擬音總結"><a class="header-anchor" href="#潘悟雲《汉语历史音韵学》(2000)擬音總結" aria-hidden="true">#</a> 潘悟雲《汉语历史音韵学》(2000)擬音總結</h1><p>以下內容基於 潘悟云《汉语历史音韵学》(2000)上海教育出版社 ISBN 7-5230-6820-X</p><h2 id="聲母"><a class="header-anchor" href="#聲母" aria-hidden="true">#</a> 聲母</h2><p>比較表見 pp. 59 ~ 60</p><p>提取潘氏擬音如下</p><table><thead><tr><th>聲類</th><th>擬音</th></tr></thead><tbody><tr><td>幫</td><td>p</td></tr><tr><td>滂</td><td>ph</td></tr><tr><td>並</td><td>b</td></tr><tr><td>明</td><td>m</td></tr><tr><td>端</td><td>t</td></tr><tr><td>透</td><td>th</td></tr><tr><td>定</td><td>d</td></tr><tr><td>泥</td><td>n</td></tr><tr><td>娘</td><td>ɳ</td></tr><tr><td>知</td><td>ʈ</td></tr><tr><td>徹</td><td>ʈh</td></tr><tr><td>澄</td><td>ɖ</td></tr><tr><td>精</td><td>ts</td></tr><tr><td>清</td><td>tsh</td></tr><tr><td>從</td><td>dz</td></tr><tr><td>心</td><td>s</td></tr><tr><td>邪</td><td>z</td></tr><tr><td>莊</td><td>tʂ</td></tr><tr><td>章</td><td>tɕ</td></tr><tr><td>初</td><td>tʂh</td></tr><tr><td>昌</td><td>tɕh</td></tr><tr><td>崇</td><td>dʐ</td></tr><tr><td>船</td><td>ʑ</td></tr><tr><td>山</td><td>ʃ<sup>[1]</sup></td></tr><tr><td>書</td><td>ɕ</td></tr><tr><td>俟</td><td>ʐ</td></tr><tr><td>禪</td><td>dʑ</td></tr><tr><td>見</td><td>k</td></tr><tr><td>溪</td><td>kh</td></tr><tr><td>羣</td><td>g</td></tr><tr><td>疑</td><td>ŋ</td></tr><tr><td>影</td><td>ʔ</td></tr><tr><td>曉</td><td>h</td></tr><tr><td>匣云</td><td>ɦ</td></tr><tr><td>以</td><td>j</td></tr><tr><td>來</td><td>l</td></tr><tr><td>日</td><td>ȵ</td></tr></tbody></table><ol><li>山母據潘氏云爲誤植,正爲ʂ</li></ol><h3 id="禪船"><a class="header-anchor" href="#禪船" aria-hidden="true">
19#</a> 禪船</h3><p>禪(常) dʑ、船 ʑ,見 pp. 46 ~ 49</p><h3 id="娘泥"><a class="header-anchor" href="#娘泥" aria-hidden="true">#</a> 娘泥</h3><p>見 pp. 49 ~ 52</p><h3 id="日母"><a class="header-anchor" href="#日母" aria-hidden="true">#</a> 日母</h3><blockquote><p>这样,我们就可以把《切韵》时代的鼻音与对应的塞音或塞擦音总结如下:</p></blockquote><blockquote><p>    明m    泥n    娘ɳ    日ȵ    疑ŋ</p></blockquote><blockquote><p>    帮p    端t    知ʈ    章tɕ    见k</p></blockquote><p>見 pp. 52 ~ 53</p><h3 id="云母"><a class="header-anchor" href="#云母" aria-hidden="true">#</a> 云母</h3><blockquote><p>这以后,喻三归匣说大体上得到音韵学界的赞同。因为云母只有三等字,所以云母的拟音就是在匣母的拟音后头加上一个三等介音。晓匣两母高本汉拟作x-、ɣ-,大部分的音韵学家采用他的这个拟音,蒲立本(Pulleyblank 1962-3)则拟作h-、ɦ-。潘悟云(1997)支持其说,并提出两点理由。第一,潘悟云(1997)证明了上古的*q-、*qh-、*G-到中古演变为影、晓、匣。*q-的发音部位后移变作ʔ-, 与*q-对应的*qh-、*G-也应该是通过发音部位后移变作h-、ɦ-,而不是前移为舌根音x-、ɣ-。第二,在宋人韵图中,晓、匣与影母喉音ʔ-归为一类,而不是与舌根音的见母k-归为一类。在《切韵》时代云母与匣母的关系,相当于晓母三等与一二四等的关系。既然晓母的一二四等与三等只拟有一个声母,并没有为三等晓母另拟一个声母辅音,那么也就没有必要把云母拟作一个独立的声母。邵荣芬(1982a)的系统中就取消了云母。</p></blockquote><p>見 pp. 53 ~ 55</p><h3 id="知莊組"><a class="header-anchor" href="#知莊組" aria-hidden="true">#</a> 知莊組</h3><p>見 pp. 55 ~ 59</p><h3 id="俟母"><a class="header-anchor" href="#俟母" aria-hidden="true">#</a> 俟母</h3><p>見 p. 59</p><h2 id="介音"><a class="header-anchor" href="#介音" aria-hidden="true">#</a> 介音</h2><h3 id="合口介音"><a class="header-anchor" href="#合口介音" aria-hidden="true">#</a> 合口介音</h3><blockquote><p>《切韵》音系中合口带w介音,与三等介音i、二等介音ɯ会同时在一个音节出现,如果“仙”是si̯ɛn,那么“宜”是siwɛn呢,还是swiɛn?最好是把合口介音处理为声母的圆唇CÊ·-,这样,《切韵》音系就具有与现代北京话相同的音节结构,所以我们把中古的介音附在声母辅音后头,写成CÊ·-或CW-:<sup>(p. 103)</sup></p></blockquote><h3 id="三等介音"><a class="header-anchor" href="#三等介音" aria-hidden="true">#</a> 三等介音</h3><blockquote><p>各家对三等介音的拟音不尽一样。高本汉拟作-i̯-,与四等介音-i-不一样。中国的学者否定了j化说,而且有些学者认为四等没有腭介音,所以陆志韦、李荣、邵荣芬等就把三等介音拟成简单的-i-了。郑张尚芳(1998)把三等介音拟作ɨ,在前高元音前读作i,在唇音前读作ʉ。本文赞同郑张尚芳的观点,但是用更常见的音标来代表这个音位<sup>(p. 20)</sup></p></blockquote><h3 id="重紐介音"><a class="header-anchor" href="#重紐介音" aria-hidden="true">#</a> 重紐介音</h3><blockquote><p>除了李荣以外,以上几家的拟音实际上大同小异,他们都认为重纽三等的介音较后较开,重纽四等的介音较前较闭。下文讨论了重纽上古来源以后我们会明白,重纽三等介音来自上古的-r-,在中原地区它与二等介音一样经过了类似的音变:</p></blockquote><blockquote><p>-r-&gt;-É£-&gt;-ɰ-&gt;-ɯ-&gt;-ɨ-&gt;-i-</p></blockquote><blockquote><p>ɯ是不正则元音,可能有几种向正则元音变化的方向,它或者向前变化作i,或者圆唇化作u,或者在前化的同时又圆唇化作y。重纽三等介音在各地方言中也有同样的变化。笔者则认为《切韵》æ—
19¶ä»£äºŒç­‰å’Œé‡çº½ä¸‰ç­‰çš„介音是-ɯ-主要有以下几点理由。<sup>(p. 27)</sup></p></blockquote><blockquote><p>重纽三等的-ɯi-是双介音,郑张尚芳认为它到后来合成了-ɨ-,但是在《切韵》时代拟成-ɯi-比较合适。-ɨ-虽然也能解释重纽三等的一些音韵行为,但是不能解释在某些方言中变-u-的现象。<sup>(p. 45)</sup></p></blockquote><h2 id="韻母"><a class="header-anchor" href="#韻母" aria-hidden="true">#</a> 韻母</h2><h3 id="擬音一覽"><a class="header-anchor" href="#擬音一覽" aria-hidden="true">#</a> 擬音一覽</h3><p>比較表見 pp. 83 ~ 88</p><p>提取潘氏擬音如下</p><table><thead><tr><th>韻攝</th><th>等別</th><th>韻目</th><th>擬音</th></tr></thead><tbody><tr><td rowspan="2">果攝</td><td>一等</td><td>歌</td><td>ɑ</td></tr><tr><td>三等</td><td>歌</td><td>iɑ</td></tr><tr><td rowspan="2">假攝</td><td>二等</td><td>麻</td><td>ɯa</td></tr><tr><td>三等</td><td>麻</td><td>ia</td></tr><tr><td rowspan="3">遇攝</td><td>一等</td><td>模</td><td>uo<sup>[2]</sup></td></tr><tr><td rowspan="2">三等</td><td>虞</td><td>iʊ</td></tr><tr><td>魚</td><td>iɔ</td></tr><tr><td rowspan="10">蟹攝</td><td rowspan="3">一等</td><td>æ³°</td><td>ɑi</td></tr><tr><td>咍</td><td>əi</td></tr><tr><td>灰</td><td>uoi</td></tr><tr><td rowspan="3">二等</td><td>ä½³</td><td>ɯæ</td></tr><tr><td>皆</td><td>ɯæi</td></tr><tr><td>夬</td><td>ɯai</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>祭</td><td>iɛi</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>祭</td><td>ɯiɛi</td></tr><tr><td></td><td>廢</td><td>iɐi</td></tr><tr><td>四等</td><td>齊</td><td>ei</td></tr><tr><td rowspan="6">止攝</td><td align="right">三等 A</td><td>支</td><td>iᵉ</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>支</td><td>ɯiᵉ</td></tr><tr><td align="right">A</td><td>脂</td><td>i</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>脂</td><td>ɯi</td></tr><tr><td></td><td>之</td><td>ɨ</td></tr><tr><td></td><td>å¾®</td><td>ɨi</td></tr><tr><td rowspan="5">效攝</td><td>一等</td><td>豪</td><td>ɑu</td></tr><tr><td>二等</td><td>肴</td><td>ɯau</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>宵</td><td>iɛu</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>宵</td><td>ɯiɛu</td></tr><tr><td>四等</td><td>蕭</td><td>eu</td></tr><tr><td rowspan="4">流攝</td><td>一等</td><td>侯</td><td>əu</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>å¹½</td><td rowspan="2">ɨu</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>å¹½</td></tr><tr><td></td><td>å°¤</td><td>iu</td></tr><tr><td rowspan="8">咸攝</td><td rowspan="2">一等</td><td>談</td><td>ɑm</td></tr><tr><td>覃</td><td>əm</td></tr><tr><td rowspan="2">二等</td><td>銜</td><td>ɯam</td></tr><tr><td>咸</td><td>ɯæm</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>é¹½</td><td>iɛm</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>é¹½</td><td>ɯiɛm</td></tr><tr><td></td><td>嚴凡</td><td>iɐm</td></tr><tr><td>四等</td><td>æ·»</td><td>em</td></tr><tr><td rowspan="2">深攝</td><td>三等 A</td><td>ä¾µ</td><td>im</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>ä¾µ</td><td>ɯim</td></tr><tr><td rowspan="7">山攝</td><td>一等</td><td>寒</td><td>ɑn</td></tr><tr><td rowspan="2">二等</td><td>刪</td><td>ɯan</td></tr><tr><td>å±±</td><td>ɯæn</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>仙</td><td>iɛn</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>仙</td><td>ɯiɛn</td></tr><tr><td>三等</td><td>元</td><td>iɐn</td></tr><tr><td>四等</td><td>先</td><td>en</td></tr><tr><td rowspan="7">臻攝</td><td rowspan="2">一等</td><td>痕</td><td>ən</td></tr><tr><td>魂</td><td>uon</td></tr><tr><td>二等</td><td>臻</td><td>ɪn</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>真</td><td>in</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>真</td><td>ɯin</td></tr><tr><td></td><td>æ®·</td><td>ɨn</td></tr><tr><td></td><td>文</td><td>iun</td></tr><tr><td rowspan="2">宕攝</td><td>一等</td><td>唐</td><td>ɑŋ</td></tr><tr><td>三等</td><td>陽</td><td>iɐŋ</td></tr><tr><td rowspan="5">梗攝</td><td rowspan="2">二等</td><td>庚</td><td>ɯaŋ</td></tr><tr><td>耕</td><td>ɯæŋ</td></tr><tr><td rowspan="2">三等</td><td>庚</td><td>ɯiaŋ</td></tr><tr><td>清</td><td>iɛŋ</td></tr><tr><td>四等</td><td>青</td><td>eŋ</td></tr><tr><td rowspan="3">曾攝</td><td>一等</td><td>登</td><td>əŋ</td></tr><tr><td>三等 A</td><td>蒸</td><td rowspan="2">ɨŋ</td></tr><tr><td align="right">B</td><td>蒸</td></tr><tr><td rowspan="4">通攝</td><td rowspan="2">一等</td><td>東</td><td>uŋ</td></tr><tr><td>冬</td><td>uoŋ</td></tr><tr><td rowspan="2">三等</td><td>東</td><td>iuŋ</td></tr><tr><td>鍾</td><td>ioŋ</td></tr><tr><td>江攝</td><td>二等</td><td>江</td><td>ɯɔŋ</td></tr></tbody></table><ol start="2"><li>模韻原文作 o,後刊誤訂正爲 uo</li></ol><h3 id="韻母系統"><a class="header-anchor" href="#韻母系統" aria-hidden="true">
19#</a> 韻母系統</h3><p>以下將 pp. 89 ~ 90 「中古的韻母系統表」轉置</p><p>(陽聲韻賅入聲韻)</p><table><thead><tr><th colspan="2">等</th><th colspan="2">元音</th><th>-∅</th><th>-ŋ</th><th>-m</th><th>-n</th><th>-i</th><th>-u</th></tr></thead><tbody><tr><td>一</td><td></td><td>ɑ</td><td></td><td>歌</td><td>唐</td><td>談</td><td>寒</td><td>泰</td><td>豪</td></tr><tr><td>三</td><td></td><td></td><td>iɑ</td><td>歌</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td>三</td><td></td><td></td><td>iɐ</td><td></td><td>陽</td><td>嚴凡</td><td>元</td><td>廢</td><td></td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>二</td><td></td><td>ɯa</td><td></td><td>麻</td><td>庚</td><td>銜</td><td>刪</td><td>夬</td><td>肴</td></tr><tr><td>三</td><td></td><td>ia</td><td>ɯia</td><td>麻</td><td>庚</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>二</td><td></td><td>ɯæ</td><td></td><td>佳</td><td>耕</td><td>咸</td><td>山</td><td>皆</td><td></td></tr><tr><td>三<sub>B</sub></td><td>三<sub>A</sub></td><td>ɯiɛ</td><td>iɛ</td><td>支</td><td>清</td><td>鹽</td><td>仙</td><td>祭</td><td>宵</td></tr><tr><td>四</td><td></td><td>e</td><td></td><td></td><td>青</td><td>添</td><td>先</td><td>奇</td><td>蕭</td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>三<sub>B</sub></td><td>三<sub>A</sub></td><td>ɯi</td><td>i</td><td>脂</td><td></td><td>侵</td><td>臻真</td><td></td><td></td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>一</td><td></td><td>ə</td><td></td><td></td><td>登</td><td>覃</td><td>痕</td><td>咍</td><td>侯</td></tr><tr><td>三</td><td></td><td></td><td>ɨ</td><td>之</td><td>蒸</td><td></td><td>殷</td><td>微</td><td>幽</td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>二</td><td></td><td>ɯɔ</td><td></td><td></td><td>江</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td>三</td><td></td><td></td><td>iɔ</td><td>魚</td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>一</td><td></td><td>uo</td><td></td><td>模</td><td>冬</td><td></td><td>魂</td><td>灰</td><td></td></tr><tr><td>三</td><td></td><td></td><td>io</td><td>虞</td><td>鍾</td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td colspan="10"></td></tr><tr><td>一</td><td></td><td>u</td><td></td><td></td><td>東<sub>一</sub></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td>三</td><td></td><td></td><td>iu</td><td>尤</td><td>東<sub>三</sub></td><td></td><td>文</td><td></td><td></td></tr></tbody></table><h2 id="聲調"><a class="header-anchor" href="#聲調" aria-hidden="true">#</a> 聲調</h2><p>見 pp. 91 ~ 99</p></div></div><footer class="page-footer" data-v-d36a7fda data-v-5a019cc9><div class="edit" data-v-5a019cc9><div class="edit-link" data-v-5a019cc9 data-v-3ae295f1><!----></div></div><div class="updated" data-v-5a019cc9><!----></div></footer><!----><!--[--><!--]--></div></main></div><!----><!--]--></div>
20    
20<script>__VP_HASH_MAP__ = JSON.parse("{\"index.md\":\"f82e6464\",\"panwuyun_2000.md\":\"e7997666\"}")</script>
20
21    
21<script type="module" async src="/assets/app.462b47e7.js"></script>
21
22  </body>
23</html>

Line numbers count LF bytes from the start of the resource, as the search results do. Vendor segments are library code the classifier recognised; they are stored but not indexed. Bytes are shown as Latin1 characters, one per byte.